Zespół Kraków w Zieleni został powołany wraz z powstaniem Zarządu Zieleni Miejskiej w drugiej połowie 2015 r. Celem powstania projektu jest animacja zielonych przestrzeni miejskich takich jak parki oraz kontakt z mieszkańcami. Parki mają stać się jak niegdyś centrami życia społecznego, skupiającymi i angażującymi mieszkańców, wpływającymi pozytywnie na odtwarzanie więzi społecznych pomiędzy sąsiadami i nie tylko.

Kraków w Zieleni to również wyjście urzędu do mieszkańców i współpraca z nimi chociażby poprzez organizowanie konsultacji społecznych, po to aby zmiany terenów zielonych w Krakowie były odpowiedzią na oczekiwania i potrzeby społeczeństwa. Jest więc to działanie, które ma na celu pobudzanie i krzewienie idei społeczeństwa partycypacyjnego. Osiągnięcie powyższego celu realizowane jest w oparciu o trzy główne czynniki takie jak edukacja, współdziałanie oraz zabawa. Tylko działania prowadzone wielotorowo mogą przynieść najlepsze efekty.

EDUKACJA

Jednym z najważniejszych trzonów działań jest szeroko pojęta edukacja, ponieważ to ona przynosi długofalowo najbardziej pożądane efekty. Wpływa na zmianę podejścia oraz myślenia na temat troski i dbałości o dobro wspólne jakim są niewątpliwie miejskie tereny zielone. Kluczowym wydaje się więc edukacja najmłodszych krakowian, ponieważ to oni będą kształtować rzeczywistość w niedalekiej przyszłości. Edukacja najmłodszych to przede wszystkim warsztaty, kontakt z zielenią, wspólne sadzenia najczęściej połączone z zabawą, która gwarantuje zainteresowanie ze strony najmłodszej części naszego społeczeństwa.

Zieleni Miejskiej jest m.in. uczestnikiem Akademii Młodego Krakowianina. Nadrzędnym celem projektu jest kształtowanie w najmłodszych mieszkańcach Krakowa postaw prospołecznych i proekologicznych. Jest to projekt skierowany do uczniów klas szkoły podstawowej. Realizowany jest przez Gminę Miejską Kraków, a w jego funkcjonowanie włączone są wszystkie jednostki miejskie, w tym Zarząd Zieleni Miejskiej. Młodzi krakowianie mają możliwość poznania działalności instytucji oraz spółek miejskich nadzorowanych przez krakowski samorząd. Dzieci poprzez uczestnictwo w zajęciach organizowanych przez poszczególne jednostki uczą się zasad, na których opiera się funkcjonowanie miasta jako pewnej złożonej całości. Zarząd Zieleni Miejskiej w poprzedniej edycji przeprowadził zajęcia w 20 zakwalifikowanych do programu krakowskich szkołach. Dzieci z klas I-III uczestniczyły w serii zajęć podejmujących tematykę przyrodniczo-ekologiczną.


Edukacja najmłodszych to również zachęcenie do udziału w konsultacjach dotyczących np. projektowania placów zabaw. Razem z dziećmi prowadzone były zajęcia, których celem było prototypowanie w przestrzeni rzeczywistej. W formie zajęć plastycznych dzieci tworzyły własne wizje idealnego placu zabaw, który w jak najpełniejszym stopniu odzwierciedlałby ich potrzeby względem miejsca, w którym się bawią i spędzają czas. Prace były następnie opracowywane i na ich podstawie powstawała koncepcja zagospodarowania placu zabaw.


Istotną kwestią jest również kontakt z przyrodą i zielenią, dlatego dzieci zapraszane są do wspólnych akcji sadzenia. Na przykład uczniowie szkoły podstawowej obsadzali bratkami donice przy krakowskich Błoniach. Dla dzieci jest to z jednej strony świetna zabawa, z drugiej strony edukacja oraz uwrażliwienie najmłodszych na wygląd otaczającej ich przestrzeni.

Krakowski Zarząd Zieleni Miejskiej stara się również wykorzystać możliwości jakie daje współpraca z placówkami oświaty. Stąd przeprowadzona akcja pod nazwą „Żywa lekcja biologii” w ramach której w 8 krakowskich szkołach zamontowano kompostowniki, a w kolejnych 5 ekoszklarnie. Dzieci mają więc możliwość skonfrontowania teorii z praktyką. Projekt to również stworzenie kilku scenariuszy lekcyjnych, dających nauczycielom możliwość przeprowadzania zajęć praktycznych. Dzieci angażują się w sadzenie oraz pielęgnację roślin. Daje to szansę obserwowania całego procesu, aż po zbiory i możliwość skorzystania z plonów własnej, niekiedy ciężkiej pracy.

Działania Zespołu Kraków w Zieleni nie poprzestaje jednak na edukacji najmłodszych. W działania stara się włączać wszystkich mieszkańców, którzy coraz chętniej współpracują z urzędem. Służą temu takie działania jak Zielony Budżet Obywatelski, Inkubator Zielonych Inicjatyw, czy cykliczne spotkania pn. „Co w trawie piszczy”. Narzędzia te z jednej strony sprzyjają pobudzaniu postaw charakterystycznych dla społeczeństwa partycypacyjnego, ale są także najbogatszym ze źródeł informacji zwrotnej na temat działalności Zespołu. Tworzenie i troska o miejskie tereny zielone musi być oparta na wsłuchiwaniu się w potrzeby tych, dla których są one tworzone. Krakowianie muszą mieć narzędzia dzięki którym ich głos, pomysły i potrzeby będą miały realny wpływ na kształtowanie otaczającej ich przestrzeni.

Mieszkańcy Krakowa bardzo aktywnie włączają się w  organizowane cyklicznie akcje „Zasadź się na zieleń”, które polegają na wspólnym sadzeniu lasów oraz krzewów w różnych krakowskich lokalizacjach. Odzew krakowian przerósł najśmielsze oczekiwania, nawet w dniach, w których pogoda nie zachęcała do wyjścia z domu. Dzięki tym działaniom zostały zazielenione zostały między innymi ekrany akustyczne (akcja „Wysadzamy ekrany”) na jednym z najgęściej zabudowanych krakowskich osiedli.

WSPÓŁDZIAŁANIE

Kraków w Zieleni to zespół, który w swoim założeniu ma być łącznikiem między urzędem a mieszkańcami. Jest on organizatorem konsultacji społecznych prowadzonych w ramach powstawania nowych parków takich jak np. Park Stacja Wisła, Park linearny na Ruczaju czy Park Reduta. Tego rodzaju spotkania prowadzone są bardzo często w oparciu o metodę „design thinking”, która pozwala zaprojektować tereny zielone zgodne z oczekiwaniami i potrzebami ich późniejszych użytkowników.

Działaniem całkowicie innowacyjnym są tzw. pakiety sponsorskie. Pokazują one zupełnie inne podejście do aktywizowania i angażowania mieszkańców oraz prywatnych instytucji i firm w dbałość o zieloną przestrzeń Krakowa. Ich powstanie zostało zainicjowane przez firmę, która zgłasza się do Zespołu Kraków w Zieleni z chęcią przeznaczenia pewnych środków na zazielenienie miasta. Zostały stworzone unikalne pakiety, zróżnicowane cenowo, których wykupienie to z jednej strony dbałość o krakowską zieleń, a z drugiej cenny przykład działania prospołecznego na rzecz wszystkich mieszkańców miasta. Stale aktualizowane  propozycje są zróżnicowane cenowo, tak aby dawały możliwość uaktywnienia zarówno prywatnych osób, jak i większych firm, które swoim działaniami na rzecz zieleni wyznaczają innym firmom cenny trend w kategoriach myślenia o odpowiedzialności społecznej i ekologicznej biznesu. Całe przedsięwzięcie cieszy się ogromnym powodzeniem, z roku na rok kwoty przeznaczane na zieleń rosną, a w wielu przypadkach tego rodzaju współdziałanie przerodziło się w stałą współpracę. Jeśli w sadzenie drzew czy krzewów są włączeni również pracownicy firm to akcja tego rodzaju ma szereg zalet. Po pierwsze są to bardzo często Krakowianie. W ten sposób udaje się aktywizować społeczeństwo pokazując jak ważne jest wspólne działanie oraz małymi krokami budowane jest w społeczeństwie przekonanie, że od mieszkańców również sporo zależy, że mogą mieć realny wpływ na poprawę jakości oraz rozbudowę miejskich terenów zielonych. Dla firm jest to niewątpliwie okazja do zorganizowania czegoś, co zintegruje pracowników, pozwoli spotkać się im na innej płaszczyźnie niż tylko służbowa. Jest to również za każdym razem pewnego rodzaju hortiterapia, podczas której dając wkład w zrównoważony rozwój miasta, pracownicy robią coś co ma również wymierne korzyści dla nich personalnie. Wydaje się to mieć ogromne znaczenie szczególnie dla osób pracujących w korporacjach np. z branży IT, gdzie większość działań służbowych to jednak statyczna praca przy komputerze.

Jednym z ważniejszych przykładów pokazujących, że współdziałanie ma sens jest powstanie pierwszego w Krakowie Ogrodu Motyli. Jest to niewielki skwer na rogu ul. Dekerta. Miejsce wcześniej bardzo zaniedbane i nieestetyczne zamieniło się w barwny, uroczy park kieszonkowy. Jego powstanie zainicjowane zostało przez studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy poprzez zorganizowanie na portalu PolakPotrafi akcji crowdfundingowej zebrali na ten cel ponad 20 tys. zł. Zarząd Zieleni Miejskiej wsparł cały projekt kwotą 100 tys. złotych. Dzięki zaangażowaniu tej garstki młodych ludzi, a także wsparcie mieszkańców oraz instytucji, nie tylko z Krakowa, przyczyniło się do powstania miejsca, które mieszkańcom daje możliwość korzystania z przepięknego skweru, tętniącego kolorami i wyróżniającego się swoim niepowtarzalnym charakterem.
Zaangażowanie mieszkańców w rozwój zieleni w mieście ma bardzo różnorodne wymiary. Przykładem takiego działania jednostki w skali mikro, ale poprzez swój zasięg dającego efekt w skali makro jest zapoczątkowana wiosną 2017 r. akcja Park Krakowian. Polega ona na stworzeniu miejsc o wyjątkowym znaczeniu sentymentalnym, w których mieszkańcy Krakowa mają możliwość posadzenia drzewa upamiętniającego narodziny dziecka. Udział jest całkowicie bezpłatny, wystarczy zgłosić chęć udziału poprzez cyklicznie uruchamiany na naszej stronie formularz. Każdy mieszkaniec ma również możliwość zawieszenia na drzewie pamiątkowej tabliczki, na której znajduje się imię i nazwisko dziecka oraz data urodzenia. Park Krakowian to wydarzenie, które zyskało ogromną aprobatę mieszkańców i wielu z nich z niecierpliwością czeka na wyznaczenie kolejnych lokalizacji i możliwość zapisania się na sadzenie drzew dla swoich pociech. Śmiało można powiedzieć, że jest to zieleń, która łączy i której powstanie to nie tylko zwykłe sadzenie - to wspaniałe wydarzenie dedykowane krakowskim rodzinom. Sadzenie drzew po narodzinach dziecka to wielowiekowa tradycja, której namiastkę udało się w Krakowie wspólnie stworzyć. Parki Krakowian poza symbolicznym charakterem staną się za parę lat, kiedy drzewa podrosną, parkami z pełną infrastrukturą, w których te wszystkie rodziny będą mogły spędzać swój wolny czas.

ZABAWA

Animowanie zielonej przestrzeni oraz aktywności w parkach nie mogłoby obyć się bez elementu, który wyzwala pozytywne emocje, czyli bez zabawy. To na niej opiera się mnóstwo działań dedykowanych mieszkańcom. Kraków w Zieleni w ramach działań w jednostce jaką jest Zarząd Zieleni Miejskiej jest organizatorem szeregu akcji, które szczególnie latem mają sprzyjać propagowaniu idei spędzania wolnego czasu w miejskiej przestrzeni zielonej. Przykładem takiego działania jest tegoroczna akcja „Zatrać się w Zieleni”. Obejmowała ona trzy działania – pikniki, zajęcia fitness na świeżym powietrzu oraz Parkobus.

W okresie letnim w wybranych krakowskich parkach organizowane były pikniki zapewniające krakowianom mnóstwo atrakcji począwszy od różnego rodzaju warsztatów, przez animacje dla najmłodszych oraz strefę gastronomiczną. Począwszy już od maja w krakowskich parkach organizowane były również zajęcia fitness. Prowadzili je instruktorzy ze znanych krakowskich klubów. Była to oferta całkowicie bezpłatna, proponująca mieszkańcom całą paletę aktywności od stretchingu, przez pilates, jogę, zajęcia gtx czy zajęcia dla mam z wózkami. Całkowitą nowością i  wyjątkową atrakcją wydarzeń w ramach akcji „Zatrać się w zieleń był Parkobus. To działanie umożliwia mieszkańcom Krakowa poznanie parków nie tylko tych ze swojej najbliższej okolicy. Parkobus kursował na wyznaczonych trasach zabierając mieszkańców jednej części Krakowa do parku na drugim końcu miasta. Ekologiczny, specjalnie oznakowany autobus, odjeżdżał z wybranych przystanków MPK. Na miejscu można było spędzić czas w pięknych okolicznościach przyrody w dowolny sposób. Może to być spacer, wypoczynek na kocu czy udział w spacerze przyrodniczym, podczas którego można było poznać wyjątkowość odwiedzanego miejsca, usłyszeć o ciekawostkach dotyczących chociażby fauny i flory. Parkobus daje krakowianom możliwość na zapoznanie się z miejscami, które są bardzo ważnymi punktami na mapie Krakowa, ale nie dla wszystkich powszechnie znanymi. Akcja „Zatrać się w Zieleni” będzie kontynuowana w kolejnym sezonie.

Zespół Kraków w Zieleni ma swoją stronę internetową (krakowwzieleni.pl) oraz fanpage, poprzez które przekazuje mieszkańcom informacje na temat dedykowanych im działań. Całkowitą innowacją jest specjalnie przygotowana aplikacja, która angażuje mieszkańców za pośrednictwem jednego z najnowocześniejszych sposobów komunikacji. Przekazuje informacje na temat wydarzeń organizowanych w krakowskich parkach w ramach projektu. Zachęca krakowian do aktywności, pokazując sposoby na przyjemne spędzenie wolnego czasu w zielonej przestrzeni miejskiej. Aplikacja zawiera również cały czas wzbogacaną ofertę gier miejskich, które będąc atrakcją zarówno dla młodszych jak i starszych użytkowników niosą również walor edukacyjny.

tekst, fot. Katarzyna Przyjemska-Grzesik

Fundacja Region Plus

Fundacja Region Plus jest organizacją pozarządową o statusie organizacji pożytku publicznego, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000657818.

 

Celem Fundacji REGION PLUS jest szerzenie świadomości ekologicznej w społeczeństwie oraz dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego rozwoju i jakości podnoszenia życia mieszkańców w obszarach miejskich. Fundacja realizuje swoje cele m.in. poprzez działanie na rzecz ochrony środowiska, prowadzenie działalności szkoleniowej, edukacyjnej i informacyjnej w tym zakresie, organizację konferencji, seminariów umożliwiających wymianę doświadczeń pomiędzy samorządowcami, środowiskami naukowymi i biznesem społecznie odpowiedzialnym.

 

Zadzwoń do nas:

tel./fax 52 581 00 56

tel. 52 356 95 99

kom. 602 343 748

Napisz do nas

biuro@ecometropolis.eu

Napisz do nas, odpowiadamy w przeciągu 24 godzin.